Overslaan en naar de inhoud gaan

EMC-kabel onmisbaar bij frequentieregelaar

Elektromotor aansluiten op een frequentieregelaar: waarom een EMC-kabel onmisbaar is

Elektromotor aansluiten op een frequentieregelaar: waarom een EMC-kabel onmisbaar is

Een goede installatie begint bij de juiste bekabeling

Een frequentieregelaar biedt grote voordelen op het gebied van energiebesparing, nauwkeurige toerentalregeling en procesoptimalisatie. Toch wordt bij de installatie regelmatig één belangrijk onderdeel onderschat: de motorkabel.

In de praktijk zien we nog regelmatig dat een standaard voedingskabel wordt gebruikt of dat de afscherming van de motorkabel slechts aan één zijde wordt aangesloten. Dat lijkt misschien een kleine afwijking, maar de gevolgen kunnen aanzienlijk zijn. EMC-problemen, storingen in andere apparatuur, ongewenste lagerstromen en zelfs vroegtijdige uitval van componenten behoren tot de mogelijke risico’s.

In dit artikel leggen we uit waarom een EMC-motorkabel noodzakelijk is en waarom de afscherming altijd aan zowel de frequentieregelaar als de elektromotor correct moet worden aangesloten.


Waarom veroorzaakt een frequentieregelaar EMC-problemen?

Een frequentieregelaar zet de netspanning om naar een regelbare uitgangsspanning met behulp van snelle vermogenshalfgeleiders (IGBT’s of SiC-transistoren). Deze schakelen duizenden keren per seconde.

Hierdoor ontstaan:

  • zeer steile spanningsflanken (hoge dV/dt)
  • hoogfrequente stromen
  • common-mode spanningen
  • elektromagnetische emissie (EMI)

Deze hoogfrequente energie zoekt altijd de weg van de minste impedantie terug naar de frequentieregelaar. Wanneer hiervoor geen goede retourweg aanwezig is, verspreiden de storingen zich via kabels, metalen constructies en aardverbindingen door de gehele installatie.

PWM

EMC-motorkabel of standaard voedingskabel?

Een EMC-motorkabel verschilt wezenlijk van een standaard voedingskabel.

Een kwalitatieve EMC-kabel beschikt over:

  • een 360° (vertinde) koperen afscherming (vlechtwerk of combinatie folie/vlecht)
  • een afscherming die minstens 85% van het kabeloppervlakte is
  • lage overdrachtsimpedantie voor HF-signalen
  • symmetrische opbouw
  • geschikte isolatie voor PWM-uitgangsspanningen
  • goede eigenschappen voor hoogfrequente signalen

De afscherming werkt als een kooi van Faraday. De hoogfrequente storingen blijven binnen de kabel en worden gecontroleerd afgevoerd. Hierdoor worden storingen op bijvoorbeeld PLC’s, sensoren, veldbussen en meetapparatuur aanzienlijk verminderd.

EMC-kabel vertinde afscherming

Moet ik de afscherming aan beide zijden aansluiten?

JA! Sluit de afscherming van de EMC-kabel altijd aan beide zijden aan. Tenzij je een Sinusfrequentieregelaar toe pas, zoals de frequentieregelaars van NFO Drives.

Het niet aansluiten van beide zijden is misschien wel de meest gemaakte installatiefout.

Regelmatig denkt men dat de afscherming slechts aan één zijde geaard moet worden om aardlussen te voorkomen. Dat advies geldt soms voor analoge meetsignalen, maar niet voor motorkabels van frequentieregelaars.

Bij een frequentieregelaar is de afscherming onderdeel van het EMC-systeem.

De hoogfrequente stromen moeten via de afscherming terug kunnen vloeien naar de frequentieregelaar.

Wanneer slechts één zijde wordt aangesloten:

  • ontstaat geen gesloten HF-retourpad;
  • neemt de afschermende werking sterk af;
  • zoekt de storing alternatieve routes;
  • stijgt de uitgestraalde EMC-emissie;
  • neemt de kans op storingen toe.

De afscherming moet daarom over 360° contact maken met:

  • de EMC-klem van de frequentieregelaar (plaats zelf een EMC-beugel onder de aansluitklemmen als de frequentieregelaar geen EMC-klem heeft);
  • de metalen motorklemmenkast of motorbehuizing (bij voorkeur met een EMC-wartel).

EMC-wartel →

EMC-wartel

EMC-wartel

Een dun aarddraadje of een “pigtail” vormt voor hoogfrequente signalen een relatief hoge impedantie en vermindert de effectiviteit van de afscherming aanzienlijk.


Wat gebeurt er als de afscherming niet correct is aangesloten?

Een onjuist aangesloten motorkabel kan leiden tot uiteenlopende problemen, zoals:

  • storingen op PLC- en I/O-systemen;
  • uitval van Ethernet-, Profinet- of EtherCAT-communicatie;
  • storingen in encoders en meetapparatuur;
  • ongewenste uitschakeling van aardlekschakelaars;
  • verhoogde lagerstromen;
  • versnelde lagerslijtage;
  • hogere elektromagnetische emissie;
  • problemen bij EMC-keuringen;
  • onverklaarbare storingen die moeilijk reproduceerbaar zijn;
  • Storingen op RFID-systemen (zoals koe-identificatiesystemen).

Vaak worden deze verschijnselen niet direct gekoppeld aan de motorkabel, waardoor het oplossen van de storing onnodig veel tijd kost.

Storing op koe-identificatiesysteem →

RFID koe-identificatie geen verbinding v2

Storing op koeidentificatiesysteem


Is een EMC-beugel essentieel?

Ja, een EMC-beugel is essentieel voor een goede EMC-aansluiting. Vrijwel iedere moderne frequentieregelaar beschikt over een EMC-beugel of EMC-klem. Heeft de frequentieregelaar geen EMC-beugel? Plaats dan zelf een EMC-beugel onder de aansluitklemmen van de frequentieregelaar. EMC-beugels zijn los verkrijgbaar. 

Een EMC-beugel is niet bedoeld als mechanische kabelbevestiging, maar zorgt ervoor dat de afscherming rondom volledig contact maakt met de metalen montageplaat.

Belangrijke aandachtspunten:

  • verwijder de buitenmantel alleen over de noodzakelijke lengte;
  • laat de afscherming intact;
  • klem de afscherming direct onder de EMC-beugel;
  • voorkom lange ongeaarde stukken kabel;
  • houd de motorkabel zo kort mogelijk;
  • scheid motorbekabeling van signaal- en datakabels.

Zo moet het dus niet! →

Verkeerd aangesloten EMC-beugel

Zo moet het dus niet!


Wanneer is geen EMC-kabel nodig?

Voor vrijwel iedere frequentieregelaar geldt dat de fabrikant het gebruik van een afgeschermde motorkabel voorschrijft om te voldoen aan de EMC-richtlijn, behalve bij sinus-frequentieregelaars.

De Sinus-frequentieregelaars van NFO Drives vormen een innovatieve oplossing voor het aansturen van asynchrone elektromotoren. In tegenstelling tot traditionele frequentieregelaars, die werken met pulsbreedtemodulatie (PWM), genereert een NFO Sinus-regelaar een echte sinusvormige uitgangsspanning. Hierdoor wordt elektromagnetische interferentie (EMI) geminimaliseerd en de levensduur van motoren en kabels aanzienlijk verlengd.

Sinus-frequentieregelaars hebben geen EMC-kabel nodig.


Praktische installatietips

Voor een storingsvrije installatie van PWM-frequentieregelaars adviseren wij:

✔ Gebruik altijd een EMC-motorkabel

✔ Sluit de afscherming aan beide zijden 360° aan

✔ Gebruik de EMC-beugel van de frequentieregelaar

✔ Monteer de frequentieregelaar op een goed geaarde metalen montageplaat

✔ Houd motor- en signaalkabels fysiek gescheiden

✔ Vermijd lussen en overtollige kabellengtes

✔ Gebruik EMC-kabelwartels wanneer de kabel een schakelkast binnenkomt

✔ Volg altijd de installatiehandleiding van de fabrikant!


Conclusie

Een PWM-frequentieregelaar produceert hoogfrequente schakelpulsen die zonder de juiste bekabeling kunnen leiden tot EMC-problemen en storingen in de installatie. Een EMC-motorkabel is daarom geen luxe, maar een essentieel onderdeel van een betrouwbare aandrijfoplossing.

Minstens zo belangrijk is de correcte aansluiting van de afscherming. Alleen wanneer deze aan zowel de frequentieregelaar als de elektromotor met een 360° verbinding is aangesloten, ontstaat een effectieve retourweg voor hoogfrequente stromen en kan de afscherming haar werk doen.

Een relatief kleine installatiekeuze kan daarmee een groot verschil maken in de bedrijfszekerheid, EMC-prestaties en levensduur van de complete installatie.

Heb je vragen over EMC of frequentieregelaars?

Twijfel je over de juiste motorkabel, EMC-maatregelen of de aansluiting van uw frequentieregelaar? De specialisten van Hiflex adviseren je graag over een betrouwbare en storingsvrije aandrijfoplossing die voldoet aan de geldende EMC-richtlijnen.